Transport i przewóz materiałów niebezpiecznych – ADR, ADN, RID

Transport materiałów niebezpiecznych, a zwłaszcza ten pomiędzy kontynentami, to temat warty uwagi. Import z Chin do Polski takich ładunków może odbywać się różnymi drogami. W przypadku każdego rodzaju transportu obowiązują jednak inne regulacje i przepisy prawne. Najpopularniejszy jest zdecydowanie transport drogą lądową, oznaczany jako ADR, ale zaraz obok niego jest również transport drogą śródlądową, czyli ADN oraz kolejową, czyli RID. 

Przewóz towarów niebezpiecznych – co warto wiedzieć? 

Jednym z najważniejszych dokumentów przy imporcie z Chin do Polski materiałów niebezpiecznych jest karta charakterystyki towaru. Dzięki niej z łatwością będziemy w stanie dowiedzieć się, jakie zagrożenie może twarzać transportowana substancja lub mieszanina, a także w jakich warunkach powinna być magazynowana. Oprócz tego karta wskazuje również powstępowanie, jakie należy wszcząć w celu usunięcia substancji. Taki dokument pozwoli użytkownikowi danego materiału podjąć konkretne działania w celu ochrony zdrowia i życia człowieka, a także środowiska naturalnego. Karta charakterystyki zawiera zawsze 16 sekcji – w każdej z nich muszą być umieszczone określone informacje na temat towaru niebezpiecznego. Z punktu widzenia importera najważniejsza z nich to sekcja 14, w której znajdują się szczegółowe dane dotyczące klasyfikacji transportowej odnoszące się do aktualnych przepisów prawnych związanych z przewozem materiałów niebezpiecznych:

  • Umowa ADR – w przypadku przewozu drogowego towarów niebezpiecznych.  
  • Umowa ADN – w przypadku przewozu śródlądowego towarów niebezpiecznych. 
  • Regulamin RID – w przypadku przewozu kolejowego towarów niebezpiecznych. 

Należy także pamiętać o solidnym zabezpieczeniu materiałów importowanych z Chin do Polski. Zwłaszcza przewóz towarów niebezpiecznych wiąże się z ogromnym ryzykiem. Jeśli okaże się, że materiały dotrą źle zapakowane, nieprawidłowo oznaczone lub błędnie opisane, występuje duże prawdopodobieństwo zagrożenia zdrowia lub życia. Co więcej, konieczne jest także zwrócenie uwagi na odpowiednie przygotowanie i wyposażenie środków transportu do przewozu towarów niebezpiecznych. Chociaż leży to po stronie przewoźnika, załadowca ma obowiązek sprawdzenia, czy spełniają one wymagania dotyczące przewożonych w danej sytuacji materiałów. Również sam załadunek oraz proces importu towarów z Chin do Polski ma znaczenie. To od doświadczenia i umiejętności kierowców w dużej mierze zależy bezpieczeństwo przewożonych materiałów niebezpiecznych. Właśnie dlatego firmy zajmujące się transportem mają obowiązek regularnego szkolenia swoich pracowników. 

Materiały niebezpieczne – co to takiego? 

Materiały niebezpieczne, jak wskazuje ich nazwa, to takie towary, które ze względu na swoje właściwości mogą stwarzać nagłe i niekontrolowane niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także negatywnie wpływać na środowisko naturalne czy też zagrażać dobrom materialnym oraz generalnemu porządkowi. Z tego powodu tak ważny jest ich prawidłowy transport, który określają zarówno krajowe, jak i międzynarodowe przepisy prawne. To Organizacja Narodów Zjednoczonych sklasyfikowała towary niebezpieczne, tworząc katalog, w którym znajdują się oznaczenia wszystkich tych materiałów. Wśród nich znajdziemy m.in. sztuczne ognie, benzynę, baterie, akumulatory, rozpuszczalniki, kleje, farby, nawozy, środki ochrony roślin, alkohol techniczny i wiele innych.

Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych

Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych 

Rygorystyczne oraz bardzo precyzyjne kryteria transportu ładunków niebezpiecznych są ogromnie ważne. Część z materiałów w ogóle nie jest dopuszczona do transportu międzynarodowego, dlatego w niektórych przypadkach nie ma mowy o imporcie towarów z Chin do Polski. Jest to podyktowane potrzebą zupełnego wyeliminowania ryzyka, które mogłoby wystąpić w trakcie transportu takich towarów lub wykonywania czynności związanych z owym transportem. Dokładnie reguluje to Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, gdzie uwzględnione są środki transportu drogowego (ADR), kolejowego (RID) oraz śródlądowego (ADN). 

Znajomość tych przepisów jest niezmiernie ważna. Dzięki temu możliwe jest osiągnięcie najwyższego poziomu bezpieczeństwa podczas przewozu towarów niebezpiecznych. Zarówno odpowiednie zakwalifikowanie ich do konkretnej klasy ładunków niebezpiecznych, jak i dobór najlepszego środka transportu ma tu niebagatelne znaczenie. 

O oznakowaniu i klasyfikacji ADR, RID i ADN w transporcie materiałów niebezpiecznych przeczytasz więcej w drugiej części artykułu.

Co to są towary niebezpieczne?

Towary niebezpieczne są to takie towary, które mogą zagrażać zdrowiu lub życiu ludzkiemu, środowisku naturalnemu oraz generalnemu porządkowi lub też dobrom materialnym. Zalicza się do nich m.in. towary łatwopalne, trujące, żrące, promieniotwórcze oraz wybuchowe, których nadawcami, jak i odbiorcami mogą być firmy z branży farmaceutycznej, chemicznej, petrochemicznej, a także górniczej (choć oczywiście nie tylko). Ładunki niebezpieczne występują w trzech różnych stanach skupienia: ciekłym, stałym i gazowym.

Organizacja Narodów Zjednoczonych stworzyła szczegółową klasyfikację wszystkich produkowanych na świecie materiałów niebezpiecznych i zawarła te informacje w specjalnym katalogu TN, gdzie określone są również warunki ich przewozu. Każdy towar niebezpieczny otrzymał czterocyfrowy numer UN. Towary zostały także podzielone na 13 klas w zależności od zagrożenia lub zagrożenia dominującego.

Jak przewozić towary niebezpieczne?

Transport towarów niebezpiecznych ADR to duże wyzwanie. Na szczęście cały proces jest szczegółowo określony przepisami prawnymi. Mowa tu o Międzynarodowej Umowie ADR, która obowiązuje w całej Europie, a także poza nią. Oprócz tego bardzo istotne są akty prawa lokalnego. W Polsce jest to Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych oraz Ustawa o broni i amunicji. Warto również pamiętać, że w przypadku przewozów międzynarodowych mogą istnieć także obostrzenia innych krajów, które będą obowiązywały pojazd na ich terytorium.

Przewóz towarów niebezpiecznych może odbywać się na trzy sposoby. Pierwszy z nich dotyczy przewozu ładunków w sztukach, gdzie każda z nich jest oznaczona nalepką ostrzegawczą oraz numerem UN. Drugi zaś to przewóz towarów bez opakowania i dotyczy on wyłącznie materiałów stałych, które stwarzają bardzo małe zagrożenie. Trzeci sposób to natomiast przewóz towarów niebezpiecznych w cysternach, które spełniają warunki konkretnych ładunków.

Podczas przewozu towarów niebezpiecznych kierowca ma obowiązek posiadać pełną dokumentację wszystkich ładunków, a także musi mieć wyszczególnione ich rodzaje, ilość, numery UN towarów, numery nalepek oraz grupę pakowania. W dokumentacji nie może też zabraknąć danych osobowych i adresów nadawcy, a także odbiorcy.

Gdzie na pojeździe powinny znajdować się tablice wskazujące, że przewozi on towary niebezpieczne?

Tablice wskazujące, że pojazd przewozi towary niebezpieczne powinny znajdować się zarówno z tyłu, jak i z przodu. Najczęściej mają postać pomarańczowych tabliczek w kształcie prostokąta. Mówi o tym Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych – ADR (Dz. U. z 2011 r. Nr 110, poz. 641). Warto także dodać, że ładunki niebezpieczne powinny być zapakowane w specjalne opakowania, które posiadają certyfikaty bezpieczeństwa i skutecznie chronią towary przed skutkami uszkodzenia. W razie wystąpienia niebezpiecznego zdarzenia pojazd należy także wyposażyć w sprzęt, który ochroni kierowcę oraz otoczenie.

UDOSTĘPNIJ:
OCEŃ WPIS: